Yutma Bozuklukları (Disfaji)
Yutma bozukluğu (disfaji), yiyecek ve içeceklerin ağızdan mideye güvenli ve etkili şekilde iletilememesidir. Yutkunurken öksürme, boğaza kaçma, takılma hissi ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonları önemli belirtilerdir. Doğru tanı ile yutma rehabilitasyonu ve gerektiğinde cerrahi tedavi uygulanır.
🎬 Video: Yutarken Boğazda Takılma Hissi: Disfaji Belirtileri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Belirtiler
- Yemek veya su içerken öksürme, boğulma hissi
- Lokmanın boğazda takılması
- Yemekten sonra ses değişikliği (ıslak, gurultulu ses)
- Burundan sıvı gelmesi
- Açıklanamayan kilo kaybı, tekrarlayan zatürre
Nedenleri
- İnme, Parkinson, ALS gibi nörolojik hastalıklar
- Baş-boyun kanserleri ve tedavileri (cerrahi, radyoterapi)
- Ses teli felci
- Zenker divertikülü ve krikofaringeal disfonksiyon (üst yemek borusu kasının gevşeyememesi)
- Reflü ve yemek borusu hastalıkları
- İleri yaşa bağlı yutma kas güçsüzlüğü
Tanı
- Fiberoptik endoskopik yutma değerlendirmesi (FEES): Burundan ilerletilen ince bir endoskopla, hasta boyalı gıdalar yutarken yutma işlevi doğrudan izlenir.
- Videofloroskopik yutma çalışması: Baryumlu gıdalarla yutma süreci röntgen altında kaydedilir.
- Gerekli durumlarda yemek borusu endoskopisi ve manometri yapılır.
Tedavi
- Yutma terapisi: Egzersizler, güvenli yutma pozisyonları ve gıda kıvamı düzenlemeleri
- Ses teli enjeksiyonu: Ses teli felcine bağlı aspirasyonda kapanmayı iyileştirir
- Krikofaringeal miyotomi / botoks: Üst yemek borusu kasının gevşeyememesinde
- Zenker divertikülü cerrahisi: Endoskopik veya açık yöntemle
- Altta yatan nörolojik veya reflü hastalığının tedavisi
Prof. Dr. H. Hakan Coşkun, Ses Konuşma ve Yutma Bozuklukları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı olarak yutma bozukluklarının tanı ve rehabilitasyonuyla yakından ilgilenmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yutma güçlüğü tehlikeli midir?
Evet, olabilir. Yiyeceklerin hava yoluna kaçması (aspirasyon) zatürreye, yetersiz beslenme ise kilo kaybına yol açabilir. Bu nedenle erken değerlendirme önemlidir.
Yutma terapisi kimler tarafından yapılır?
Yutma terapisi, KBB hekiminin yaptığı değerlendirmeye göre dil ve konuşma terapistleri ile birlikte planlanır.
Muayene için randevu alın
Şikâyetlerinizi değerlendirmek ve size uygun tedavi planını birlikte oluşturmak için randevu oluşturabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekim muayenesi gereklidir.